Website & Development
Toegankelijkheidsverklaring: wat erin moet, met sjabloon
Kopieer voor AI
Een toegankelijkheidsverklaring beschrijft eerlijk hoe toegankelijk je website of app is.
Het is een openbare pagina. Je vermeldt welke onderdelen nog niet voldoen, wat je daaraan doet en waar bezoekers terechtkunnen als ze vastlopen.
Voor overheden is ze verplicht.
Voor bedrijven die onder de European Accessibility Act vallen, is ze de duidelijkste manier om aan de informatieplicht van de wet te voldoen.
Het verdict: schrijf je verklaring pas na een echte test, gebruik het sjabloon hieronder en werk ze bij na elke grote wijziging.
Hieronder: wie een verklaring nodig heeft, wat er verplicht in moet en een sjabloon om meteen in te vullen.
Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
Een document dat de toegankelijkheid van je website of app samenvat voor de bezoeker.
Het is geen keurmerk. En ook geen belofte dat alles perfect werkt.
Het is een eerlijke stand van zaken:
- welke norm je volgt;
- in welke mate je eraan voldoet;
- welke beperkingen er nog zijn;
- hoe iemand hulp krijgt.
Wat het W3C minimaal vraagt
Het W3C is de organisatie achter de WCAG-richtlijnen.
In zijn richtlijnen voor toegankelijkheidsverklaringen noemt het drie onderdelen die er minimaal in horen: een engagement voor toegankelijkheid, de norm die je toepast en contactgegevens voor wie op problemen stuit.
Bekende beperkingen, je maatregelen en de technische vereisten maken een verklaring pas echt bruikbaar. Denk bij dat laatste aan de browsers die je ondersteunt.
Zo ziet de gratis generator van het W3C eruit:
Wie moet een toegankelijkheidsverklaring publiceren?
Dat hangt af van wie je bent en wat je aanbiedt.
Er zijn twee regimes, en ze worden vaak door elkaar gehaald:
| Overheid en publieke instellingen | Bedrijven onder de European Accessibility Act | |
|---|---|---|
| Rechtsgrond | Webtoegankelijkheidsrichtlijn (EU) 2016/2102 en nationale omzetting | Richtlijn (EU) 2019/882, in België Boek VIII van het Wetboek van economisch recht |
| Wat moet je publiceren? | Een toegankelijkheidsverklaring volgens een vast model | Toegankelijkheidsinformatie over je dienst, in je algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document |
| Vorm | Vastgelegd, met status en onderzoeksrapport | Vrijer, maar met verplichte inhoud |
| Wie controleert? | De bevoegde overheidsdienst per land of gewest | In België de Economische Inspectie van de FOD Economie |
Welk regime op jou van toepassing is, zie je in één oogopslag:
Overheden: een verplicht model
Overheidsorganisaties moeten voor elke website en app een verklaring publiceren.
In Nederland gebeurt dat volgens een verplicht model, dat je op digitoegankelijk.nl en via de bijbehorende invulhulp opstelt.
De verklaring krijgt daar een status van A (voldoet volledig) tot E (geen verklaring). Ze verwijst naar een onderzoeksrapport en een plan voor de openstaande punten.
Ook de Belgische overheden werken met een vast model dat naar de norm EN 301 549 verwijst.
Bedrijven: toegankelijkheidsinformatie onder de EAA
Bedrijven die onder de European Accessibility Act vallen, zoals webshops en consumentenbanken, kennen geen verplicht model.
De richtlijn (Richtlijn (EU) 2019/882, bijlage V) vraagt wel dat je publiek uitlegt hoe je dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet.
De FOD Economie maakt dat voor België concreet in zijn guidelines voor toegankelijke e-handelsdiensten. In je algemene voorwaarden of in een gelijkwaardig document, zoals een toegankelijkheidsverklaring, moet je altijd:
- een algemene beschrijving van de dienst geven;
- uitleggen hoe de dienst werkt;
- aangeven hoe je de toegankelijkheidsvoorschriften toepast.
De FOD voegt toe dat je zowel de mogelijkheden als de beperkingen toelicht.
Die informatie moet zelf toegankelijk zijn zolang de dienst bestaat.
Of je onder de wet valt en welke overgangstermijnen gelden, lees je in ons artikel over de European Accessibility Act.
Hoe je die vraag uit aanbestedingen omzet in kansen, lees je in de EAA als leadbron.
Wat moet er in een toegankelijkheidsverklaring?
Tien onderdelen, waarvan de eerste zes in de praktijk het minimum zijn.
Je komt op die lijst als je de wettelijke informatieplicht combineert met wat het W3C aanraadt.
De zes kernonderdelen
Voor een bedrijf onder de EAA zijn dit de vaste bouwstenen:
- Scope. Voor welke website, subdomeinen of apps geldt de verklaring?
- Beschrijving van de dienst. Wat kan een bezoeker doen, en hoe verloopt het: zoeken, bestellen, betalen, retourneren?
- Toegepaste norm. Meestal WCAG 2.1 niveau AA, de norm die de Europese standaard EN 301 549 overneemt. Bouw je al naar WCAG 2.2, vermeld dat dan.
- Nalevingsstatus. Volledig, gedeeltelijk of niet conform, met een korte toelichting.
- Bekende beperkingen. Welke onderdelen voldoen nog niet, waarom, welk alternatief je intussen biedt en wanneer het opgelost is.
- Contact en opvolging. Waar meldt iemand een probleem (e-mail, telefoon, formulier), wie volgt op en binnen welke termijn je antwoordt.
Vier onderdelen die vertrouwen opbouwen
Deze vier maken je verklaring controleerbaar:
- Hoe je getest hebt. Een eigen controle, een externe audit, automatische tools en handmatige tests, met de datum van de laatste test.
- Technische vereisten. Op welke technologieën de site steunt (HTML, CSS, JavaScript) en met welke browsers en hulpsoftware je getest hebt.
- Datum. Wanneer de verklaring is opgesteld en voor het laatst bijgewerkt.
- Klachtroute. Waar iemand terechtkan als je niet reageert. In België is dat voor webshops en bankdiensten de Economische Inspectie van de FOD Economie.
Bijvoorbeeld: een webshop die met NVDA en VoiceOver testte, vermeldt die twee schermlezers en de browsers erbij onder punt 8.
Sjabloon: toegankelijkheidsverklaring voor een bedrijfswebsite
Dit sjabloon is bedoeld voor een private website of webshop.
Vervang alles tussen vierkante haken en schrap wat niet op jou van toepassing is.
Let op: laat de definitieve tekst bij twijfel nalezen door je jurist, zeker als je onder de EAA valt.
Het sjabloon om te kopiëren
Kopieer de tekst hieronder naar je eigen pagina:
Toegankelijkheidsverklaring
[Bedrijfsnaam] wil dat iedereen [website-adres] kan gebruiken, ook
mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking.
Voor welke website geldt deze verklaring?
Deze verklaring geldt voor [website-adres] en [eventuele subdomeinen
of apps].
Wat kun je op deze website doen?
Op deze website kun je [producten bekijken, bestellen en betalen /
een afspraak boeken / een account beheren]. [Korte beschrijving van
het verloop: zoeken, winkelmand, afrekenen, retourneren.]
Welke norm volgen we?
We toetsen deze website aan de Web Content Accessibility Guidelines
(WCAG) 2.1, niveau AA, zoals opgenomen in de Europese norm EN 301 549.
Hoe toegankelijk is de website?
Deze website is [volledig / gedeeltelijk / niet] conform met WCAG 2.1
niveau AA. [Korte toelichting.]
Wat werkt nog niet?
- [Onderdeel]: [probleem]. Alternatief: [bijvoorbeeld bestellen via
telefoon of e-mail]. Gepland opgelost: [maand en jaar].
- [Onderdeel]: [probleem]. Alternatief: [...]. Gepland opgelost: [...].
Hoe hebben we getest?
Laatste controle op [datum], door [eigen team / externe partij], met
automatische tools en handmatige tests met toetsenbord en schermlezer
op [browsers en hulpsoftware].
Loop je vast?
Meld het via [e-mailadres], [telefoonnummer] of [formulier]. We
bevestigen je melding binnen [aantal] werkdagen en zoeken samen een
oplossing.
Ben je niet tevreden met ons antwoord?
[België, webshops en bankdiensten:] Je kunt een klacht indienen bij
de Economische Inspectie van de FOD Economie.
Deze verklaring is opgesteld op [datum] en voor het laatst bijgewerkt
op [datum].
Waar plaats je de verklaring?
Op een eigen pagina, bijvoorbeeld /toegankelijkheid/.
Link er vanuit je footer naar, zodat ze vanaf elke pagina bereikbaar is. Verwijs er ook naar vanuit je algemene voorwaarden.
Maak de pagina zelf uiteraard toegankelijk:
- echte koppen in plaats van vette tekst;
- een leesbare lettergrootte;
- geen PDF als enige versie.
Tip: bouw je een nieuwe site, zet de verklaring dan meteen in de opdracht voor je website laten maken. Achteraf toevoegen kost meer werk.
Welke fouten zie je vaak?
De meeste verklaringen falen niet op vorm, maar op geloofwaardigheid.
Dit zijn de patronen die we het vaakst tegenkomen.
Een gekopieerde tekst zonder test erachter
Een verklaring die “volledig conform” meldt terwijl het contactformulier geen labels heeft, ondermijnt je vertrouwen.
Dat gaat sneller dan met een eerlijke “gedeeltelijk”. Hoe je formuliervelden goed opbouwt, lees je in formulieren optimaliseren voor conversie.
Geen werkend contactpunt
Een algemeen infoadres dat niemand opvolgt, is geen meldpunt.
Noem wie opvolgt en binnen welke termijn.
Beperkingen zonder plan
Openstaande punten benoemen mag.
Maar zonder alternatief en datum is het een excuus.
Nooit bijgewerkt
Na een redesign, een nieuwe betaalmodule of een nieuw thema klopt de verklaring van vorig jaar niet meer.
Plan de update daarom in je website-onderhoud, net als je updates en back-ups.
Een overlay als bewijs
Een toegankelijkheidsplugin vermelden alsof die conformiteit garandeert, is misleidend.
Plugins lossen structurele problemen in je code zelden op.
Welke fouten een test meestal blootlegt, lees je in ons overzicht van veelgemaakte fouten in webtoegankelijkheid.
Hoe kom je aan de informatie voor je verklaring?
Door eerst te testen, want een verklaring schrijf je pas als je weet waar je staat.
Stap 1: scan je belangrijkste pagina’s
Begin met een snelle scan, bijvoorbeeld met onze toegankelijkheidscheck.
Die toont automatisch detecteerbare fouten op je homepage, een productpagina en een formulier.
Zo ziet een scan in de tool eruit:
Stap 2: test met de hand
Vul de scan aan met een handmatige test:
- navigeer met alleen het toetsenbord;
- laat een schermlezer je bestelproces voorlezen;
- zoom in tot 200 procent.
Controleer ook je afbeeldingen. Waarom goede alt-teksten zowel bezoekers als AI helpen, lees je in onze gids.
Stap 3: koppel elk probleem aan een criterium
Wat elk WCAG-criterium betekent en wie in je team het bezit, staat in onze WCAG 2.1 AA-checklist.
Stap 4: zet je bevindingen in de verklaring
De beperkingen die je vindt, worden de lijst “Wat werkt nog niet?” in je verklaring.
De fixes plan je volgens het stappenplan in je bestaande website toegankelijk maken.
Veelgestelde vragen
Is een toegankelijkheidsverklaring verplicht voor bedrijven?
Niet als apart document.
Bedrijven onder de European Accessibility Act moeten wel publiek beschrijven hoe hun dienst werkt en hoe ze de toegankelijkheidseisen toepassen, in hun algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document.
Een toegankelijkheidsverklaring is daar de meest gebruikte en duidelijkste vorm voor.
Mag ik een generator gebruiken?
Ja, als vertrekpunt.
Het W3C biedt een gratis generator voor toegankelijkheidsverklaringen, en Nederlandse overheden gebruiken een eigen invulhulp.
Een generator maakt de structuur. De inhoud (status, beperkingen, contact) moet uit je eigen test komen.
Hoe vaak moet ik de verklaring bijwerken?
Minstens jaarlijks, en meteen na elke grote wijziging aan je website.
Denk aan een redesign, een nieuw thema of een nieuwe betaalmodule. Zet de datum van de laatste update zichtbaar onderaan.
Wat als mijn site nog niet conform is?
Schrijf dat dan eerlijk op.
Een verklaring met de status “gedeeltelijk conform”, een lijst bekende beperkingen, alternatieven en geplande data is geloofwaardiger dan een te mooie belofte. Ze toont dat je werk maakt van toegankelijkheid.
De korte samenvatting
Een toegankelijkheidsverklaring vertelt bezoekers eerlijk hoe toegankelijk je website is, wat nog niet werkt en waar ze terechtkunnen.
Overheden volgen een verplicht model.
Bedrijven onder de EAA beschrijven in hun voorwaarden of een gelijkwaardig document hoe hun dienst werkt en hoe ze de toegankelijkheidseisen toepassen.
Gebruik het sjabloon hierboven, vul het in op basis van een echte test en werk het bij na elke grote wijziging.
Wil je weten waar je website vandaag staat? Bekijk hoe we audit, herstel en verklaring aanpakken op onze pagina over digitale toegankelijkheid, of neem contact op.
Gratis website-scan
Geef je website in en krijg binnen enkele minuten een automatische scan met concrete technische en SEO-verbeterpunten. Geen verkooppraatje.
Je gegevens gebruiken we alleen voor je scan. Geen spam, uitschrijven kan altijd.