Speakable-schema voor voice en AI-search

Speakable-schema is een stukje gestructureerde data waarmee je aan zoekmachines en assistenten vertelt welke secties van je pagina het meest geschikt zijn om hardop te worden voorgelezen. Je wijst met een CSS-selector of XPath letterlijk de zinnen aan die een spraakassistent als antwoord kan teruggeven. In dit artikel lees je hoe het type werkt, welke secties je wel en niet markeert, en wat de eerlijke verwachting is voor B2B in 2026.

Dit is een van de minst uitgelegde schema-types, en met reden: de officiele toepassing is smal. Toch is het concept relevant voor generative engine optimization, omdat het precies doet wat AI-systemen nodig hebben: een duidelijk afgebakend, citeerbaar antwoord aanwijzen.

Wat is speakable-schema?

Speakable-schema is het speakable-property uit het schema.org-vocabulaire dat secties markeert die geschikt zijn voor tekst-naar-spraak. Concreet voeg je aan je Article- of WebPage-markup een SpeakableSpecification toe die naar specifieke stukken tekst verwijst. Een assistent die de pagina verwerkt, weet daardoor welke passage bedoeld is om voorgelezen te worden, in plaats van zelf te moeten gokken welk deel van de pagina het beste antwoord is.

Je herkent het aan twee manieren om naar inhoud te wijzen. Met cssSelector verwijs je naar een class of element op de pagina, bijvoorbeeld de samenvatting bovenaan een artikel. Met xpath verwijs je naar een knooppunt in de documentstructuur. De twee zijn wederzijds uitsluitend: je kiest er een per specificatie. Het idee is steeds hetzelfde: je isoleert de zinnen die een mens zou voorlezen als antwoord op een vraag.

Anders dan veel andere schema-types levert speakable geen zichtbaar resultaat in de zoekresultaten op. Het is geen rich snippet en geen sterretje. Het is puur een instructie over voorleesbaarheid.

Hoe werkt speakable-schema technisch?

Je implementeert speakable als JSON-LD in de <head> of body van je pagina, net als andere gestructureerde data. Binnen je bestaande Article-object voeg je een speakable-blok toe dat een of meer selectors bevat.

In hoofdlijnen ziet het er zo uit:

Je definieert een WebPage- of Article-object voor de pagina.
Daarbinnen zet je "speakable": { "@type": "SpeakableSpecification", "cssSelector": ["..."] }.
De selector wijst naar de exacte secties die je wilt laten voorlezen, bijvoorbeeld een korte samenvatting of een definitiezin.

De zin waarnaar je verwijst moet ook echt op de pagina staan en zelfstandig kloppen. Google adviseert korte, hapklare stukken: de richtlijn ligt rond ongeveer twintig tot dertig seconden voorleestijd, oftewel een paar zinnen, niet een hele sectie. Verwijs je naar een rommelig blok met tussenkopjes, links en opsommingen, dan klinkt het voorgelezen resultaat onnatuurlijk en wordt het waarschijnlijk genegeerd.

Belangrijk: speakable is een aanvulling op goede content-architectuur, geen vervanging. De markup verklaart je structuur expliciet, maar als de onderliggende tekst geen schone, zelfstandige antwoorden bevat, valt er niets zinnigs aan te wijzen.

Welke secties markeer je als speakable?

Markeer alleen korte, zelfstandige antwoordzinnen die volledig kloppen wanneer ze los worden voorgelezen. Dat is de hele kunst. Goede kandidaten zijn:

De openingszin onder een kop die de vraag direct beantwoordt (“Speakable-schema is…”).
Een beknopte definitie van een begrip of product.
Een samenvattende zin met het kernfeit of het belangrijkste cijfer.
Een duidelijke uitkomst of aanbeveling in een of twee zinnen.

Wat je niet markeert: hele alinea’s vol context, opsommingen die hardop hun structuur verliezen, zinnen met “zoals hierboven besproken”, tabellen, en alles met links of afkortingen die voorgelezen verwarrend zijn. Een goede test is simpel. Lees de gemarkeerde zin hardop voor zonder de rest van de pagina. Begrijpt iemand het antwoord meteen? Dan is het een goede speakable-sectie. Moet je context geven? Dan niet.

Dit principe valt samen met hoe AI-assistenten sowieso citeren. Ze zoeken de kortste passage die de vraag volledig beantwoordt. Of je nu speakable-markup toevoegt of niet, het schrijven van zulke zelfstandige antwoordzinnen is de basis van answer engine optimization.

Werkt speakable-schema echt voor voice search en AI-assistenten?

Eerlijk antwoord: de officiele Google-functie is vandaag smal, maar het onderliggende signaal is wel zinvol. Het is belangrijk die twee uit elkaar te houden, anders verwacht je rendement dat er niet is.

De officiele toepassing van Google is op het moment van schrijven nog beta en gericht op nieuwscontent. Ze werkt voor gebruikers in de Verenigde Staten met Engelstalige Google-apparaten, en voor uitgevers die in het Engels publiceren. Voor een Belgisch of Nederlands B2B-bedrijf dat in het Nederlands publiceert, levert die specifieke nieuwsfunctie dus weinig tot niets op. Wie je vertelt dat speakable-schema je morgen in voice search katapulteert, overdrijft.

De bredere waarde zit ergens anders. Voice search en AI-assistenten draaien allebei op hetzelfde mechanisme: een systeem moet uit een pagina de kortste, meest correcte passage halen om voor te lezen of te citeren. Door expliciet aan te wijzen welke zin je kernantwoord is, maak je dat werk makkelijker en verklein je de kans dat een model de verkeerde passage kiest. Het is verwant aan hoe AI bepaalt welke bron en welk fragment het vertrouwt, iets wat we uitdiepen in ons stuk over grounding.

Of de grote AI-assistenten speakable-markup vandaag als directe rankingfactor gebruiken, is niet hard bevestigd, dus die claim doen we niet. Wat wel klopt: de discipline die speakable afdwingt, namelijk korte zelfstandige antwoorden, is precies wat citeerbaarheid in AI-antwoorden verhoogt. De markup is daarmee eerder een nuttige denkoefening dan een magische knop.

Hoe past speakable in je GEO-strategie?

Behandel speakable-schema als een fijnafstemming, niet als een fundament. Zet eerst de basis goed: heldere koppen die vragen beantwoorden, zelfstandige openingszinnen per sectie, en correcte Article- of Organization-markup. Dat levert het grootste deel van de AI-zichtbaarheid op. Pas daarna is het zinvol om je sterkste antwoordzinnen extra te markeren met speakable.

Een realistische aanpak in drie stappen:

Schrijf per belangrijke pagina een antwoordzin die los voorgelezen volledig klopt.
Voeg die zin toe aan je bestaande JSON-LD met een speakable-specificatie en een nauwkeurige selector.
Hou het beperkt. Een of twee gemarkeerde passages per pagina is genoeg, meer verwatert het signaal.

Voor B2B-bedrijven waar leads en omzet tellen, is de eerlijke conclusie dat speakable-schema zelden je prioriteit nummer een is. Het is geen verloren moeite, maar de winst zit vooral in de schrijfdiscipline eromheen. Wil je weten waar je tijd wel het meeste oplevert voor AI-zichtbaarheid, kijk dan naar onze dienst rond generative engine optimization, waar we de hele pijplijn van vindbaarheid in AI-antwoorden aanpakken.

De korte samenvatting

Speakable-schema markeert met een CSS-selector of XPath welke secties van je pagina geschikt zijn om voorgelezen te worden door zoekmachines en assistenten. De officiele Google-functie is nog beta en beperkt tot Engelstalige nieuwscontent, dus de directe winst voor Nederlandstalige B2B is vandaag klein. De blijvende waarde is het signaal: je dwingt jezelf om korte, zelfstandige antwoordzinnen te schrijven, en dat is precies wat AI-assistenten citeren. Gebruik het als verfijning bovenop een solide contentstructuur, niet als startpunt.

Wil je weten welke schema- en GEO-ingrepen voor jouw site het meeste opleveren? Plan je gratis intake en we bekijken het samen.

Speakable-schema voor voice search en AI-assistenten